10/5/2026 – Hoạt động
Luật sư Quách Vũ Ngọc Hà và đội ngũ nhân sự pháp lý đã hoàn tất việc hỗ trợ một cơ sở giáo dục quốc tế giải quyết tranh chấp phát sinh từ việc hai giáo viên nước ngoài đồng thời chấm dứt quan hệ làm việc trong thời gian thử việc.
Vụ việc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đáng chú ý, không chỉ liên quan đến quyền chấm dứt hợp đồng thử việc theo pháp luật lao động, mà còn liên quan đến việc phân định ranh giới giữa quan hệ lao động và các thỏa thuận dân sự độc lập về quyền lợi, chi phí hỗ trợ, khoản tạm ứng và cơ chế hoàn trả khi người lao động không hoàn thành điều kiện hưởng quyền lợi đã thỏa thuận.
Bối cảnh vụ việc
Trong quá trình làm việc tại cơ sở giáo dục, hai giáo viên nước ngoài đã đồng thời gửi đơn nghỉ việc với nội dung cơ bản giống nhau, thông báo chấm dứt hợp đồng thử việc ngay sau khi nhận lương. Lý do được đưa ra là hai bên không còn phù hợp để tiếp tục làm việc, đồng thời viện dẫn quan điểm rằng trong thời gian thử việc, mỗi bên đều có quyền chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước.
Điểm phức tạp của vụ việc nằm ở chỗ, bên cạnh hợp đồng thử việc ghi nhận quan hệ lao động, giữa các bên còn tồn tại các thỏa thuận quyền lợi bổ sung. Theo các thỏa thuận này, cơ sở giáo dục đã tạm ứng trước một số khoản hỗ trợ để tạo điều kiện cho giáo viên nước ngoài làm việc tại Việt Nam, bao gồm các chi phí, quyền lợi và hỗ trợ phát sinh ngoài phạm vi tiền lương thông thường.
Do đó, nếu chỉ tiếp cận vụ việc như một tranh chấp đơn thuần về việc chấm dứt hợp đồng thử việc thì sẽ không phản ánh đúng bản chất pháp lý của hồ sơ. Trọng tâm cần xử lý là: người lao động có thể chấm dứt hợp đồng thử việc theo quy định pháp luật lao động, nhưng việc chấm dứt đó không đương nhiên làm mất đi nghĩa vụ dân sự phát sinh từ các thỏa thuận quyền lợi bổ sung đã được ký kết riêng giữa các bên.
Phương án xử lý của luật sư
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Luật sư Quách Vũ Ngọc Hà và đội ngũ đã định vị vụ việc theo hướng tách bạch hai lớp quan hệ pháp lý.
Thứ nhất, quan hệ lao động theo hợp đồng thử việc.
Đối với nội dung chấm dứt hợp đồng thử việc, phương án xử lý không đặt trọng tâm vào việc phủ nhận quyền chấm dứt của người lao động. Việc này giúp tránh tranh luận không cần thiết, đồng thời thể hiện cách tiếp cận thượng tôn pháp luật, khách quan và phù hợp với bản chất quan hệ thử việc.
Thứ hai, quan hệ dân sự phát sinh từ các thỏa thuận quyền lợi bổ sung.
Đội ngũ tập trung phân tích bản chất của các khoản hỗ trợ đã được cơ sở giáo dục tạm ứng trước cho người lao động nước ngoài. Các khoản này không được xem là tiền lương bị giữ lại, mà là khoản hỗ trợ/tạm ứng có điều kiện, phát sinh trên cơ sở các thỏa thuận dân sự độc lập. Khi điều kiện hưởng quyền lợi không được hoàn thành, vấn đề đặt ra là nghĩa vụ hoàn trả, đối trừ và chế tài theo đúng cơ chế đã được các bên thỏa thuận.
Thứ ba, chiến lược giải quyết tranh chấp.
Thay vì đẩy vụ việc ngay sang tố tụng, phương án được lựa chọn là tạo lập một hồ sơ pháp lý rõ ràng, có căn cứ, có tính thuyết phục, đồng thời vẫn mở cửa cho thương lượng thiện chí. Cách tiếp cận này vừa bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của khách hàng, vừa hạn chế rủi ro kéo dài tranh chấp trong môi trường giáo dục quốc tế – nơi yếu tố uy tín, vận hành ổn định và quan hệ với giáo viên, phụ huynh, học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Công việc đã thực hiện
Trong quá trình xử lý, Luật sư Quách Vũ Ngọc Hà và đội ngũ đã tham gia:
- Rà soát đơn nghỉ việc, hợp đồng thử việc, thỏa thuận quyền lợi bổ sung, chứng từ tạm ứng, hồ sơ bàn giao và các trao đổi giữa các bên;
- Phân tích sự khác biệt giữa tiền lương, thu nhập từ quan hệ lao động và các khoản hỗ trợ/tạm ứng phát sinh từ thỏa thuận dân sự độc lập;
- Xây dựng lập luận phản hồi việc người lao động cho rằng nhà trường có thể giữ lương, đồng thời khẳng định thiện chí, tính minh bạch và sự tuân thủ pháp luật của khách hàng;
- Soạn thảo các văn bản làm việc song ngữ Việt – Anh để trao đổi với giáo viên nước ngoài, bảo đảm nội dung vừa chính xác về pháp lý, vừa phù hợp với môi trường giáo dục quốc tế;
- Rà soát, điều chỉnh số liệu đối trừ, khoản tạm ứng còn phải hoàn trả và chế tài theo thỏa thuận, bảo đảm cách tính nhất quán, rõ ràng và có thể giải thích được;
- Chuẩn bị phương án thương lượng, dự thảo biên bản thỏa thuận chấm dứt toàn bộ quan hệ lao động và quan hệ dân sự giữa các bên;
- Hỗ trợ hoàn tất việc bàn giao hồ sơ lao động, xác nhận thanh toán và chấm dứt các quyền, nghĩa vụ liên quan.
Kết quả xử lý
Sau quá trình trao đổi và thương lượng, các bên đã đạt được thỏa thuận giải quyết vụ việc.
Theo thỏa thuận, người lao động thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản tiền phải hoàn trả và chế tài theo các thỏa thuận quyền lợi bổ sung; cơ sở giáo dục hoàn trả hồ sơ lao động liên quan; đồng thời các bên xác nhận chấm dứt toàn bộ quan hệ lao động, quan hệ dân sự và các quyền, nghĩa vụ phát sinh trước thời điểm ký thỏa thuận, trừ các nghĩa vụ được ghi nhận riêng trong biên bản.
Biên bản thỏa thuận cũng ghi nhận các cơ chế quan trọng nhằm phòng ngừa rủi ro sau tranh chấp, bao gồm nghĩa vụ bảo mật, không bôi nhọ/làm tổn hại uy tín, không lôi kéo nhân sự, không gây nhầm lẫn hoặc cản trở hoạt động của bên còn lại, cũng như cơ chế giải quyết tranh chấp nếu có vi phạm phát sinh sau đó.
Vụ việc được hoàn tất ở giai đoạn tiền tố tụng, giúp khách hàng thu hồi khoản tiền theo thỏa thuận, khép lại tranh chấp với giáo viên nước ngoài, hạn chế rủi ro truyền thông, tránh việc phải khởi kiện và bảo đảm hoạt động giáo dục không bị kéo dài bởi một tranh chấp lao động – dân sự phức tạp.
Ý nghĩa của vụ việc
Vụ việc cho thấy trong quan hệ làm việc với người lao động nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, nhà trường/doanh nghiệp không chỉ cần hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thử việc rõ ràng, mà còn cần thiết kế cẩn trọng các thỏa thuận bổ sung liên quan đến chi phí visa, giấy phép lao động, bảo hiểm, khám sức khỏe, nhà ở, vé máy bay, hỗ trợ tái định cư và các quyền lợi đặc thù khác.
Nếu các khoản hỗ trợ này được chi trả trước nhưng không có điều kiện hưởng, cơ chế hoàn trả, đối trừ và chế tài rõ ràng, khi phát sinh chấm dứt sớm, doanh nghiệp rất dễ rơi vào thế bị động hoặc bị diễn giải bất lợi thành việc “giữ lương”, “khấu trừ trái luật” hoặc “không thanh toán quyền lợi lao động”.
Ngược lại, khi hồ sơ được thiết kế và xử lý đúng, luật sư có thể giúp khách hàng tách bạch bản chất pháp lý của từng khoản tiền, bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà vẫn giữ được thái độ thiện chí, minh bạch và phù hợp với môi trường làm việc quốc tế.
Đối với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp FDI hoặc tổ chức thường xuyên sử dụng lao động nước ngoài, vụ việc này là một lưu ý thực tiễn quan trọng: các quyền lợi bổ sung dành cho người lao động cần được ghi nhận bằng văn bản riêng, có điều kiện áp dụng rõ ràng, có cơ chế hoàn trả khi không đáp ứng điều kiện và được rà soát định kỳ để phù hợp với pháp luật Việt Nam.
Thông tin về khách hàng, người lao động, địa điểm cụ thể, tài liệu giao dịch và các nội dung chi tiết của vụ việc được bảo mật theo quy định pháp luật và nguyên tắc hành nghề luật sư. Nội dung công bố này chỉ nhằm ghi nhận một hoạt động nghề nghiệp đã hoàn tất và không được hiểu là cam kết về kết quả xử lý đối với bất kỳ vụ việc nào khác.